Wat is copyright en wat is het verschil met auteursrecht?
Copyright is een Engelse term die in Nederland in principe geen juridische betekenis heeft. In correct Nederlands wordt hiervoor de term auteursrecht gebruikt al worden beide termen in de dagelijkse praktijk vaak door elkaar gebruikt. Dit heeft ook te maken met het overbekende en vaak gebruikte copyright teken, de ©, Echter, de correcte Nederlandse zin is dan ”dit werk is auteursrechtelijk beschermd”.
Copyright: kopiëren is verboden en strafbaar
Als iemand een bepaalde tekst heeft geschreven mogen anderen op grond van het auteursrecht deze niet zomaar kopiëren en gebruiken. Dit is zelfs strafbaar en dit is geregeld in de auteurswet. Om het copyright te laten gelden is het niet eens nodig is om het copyright teken erbij te zetten. Bovendien is het niet nodig om de teksten ergens aan te melden of anderszins te (laten) registreren. Als iemand jouw tekst of een deel ervan gebruikt is die persoon gewoon strafbaar. Dat geldt niet alleen voor teksten maar ook voor foto’s, afbeeldingen en bijvoorbeeld de tekst van deze internetpagina. Deze mag niet zomaar gekopieerd worden en op een andere site worden geplaatst. Wel zijn er een aantal voorwaarden.
- Het werk moet een persoonlijk karakter hebben, het moet origineel zijn. Wel mag je een bestaand verhaal in eigen woorden weergeven. Botweg kopiëren is verboden maar in eigen woorden herschrijven mag dus wel.
- Het bovengenoemde persoonlijke en originele werk moet ook waarneembaar zijn door lezen, horen of zien. Het is dus niet zo dat het alleen in je hoofd mag bestaan.
Copyright ontstaat automatisch
Copyright ontstaat dus automatisch door het maken en publiceren van het werk. Als het werk van grote waarde is kan het op enig moment belangrijk zijn dat je ondubbelzinnig kunt aantonen dat jij de schepper ervan bent. Er zijn verschillende mogelijkheden om aan te tonen dat jij de maker bent van de briljante tekst, de foto of de afbeelding. Hiervoor zijn verschillende mogelijkheden. Je kunt dan het werk aanbieden aan een notaris of de belastingdienst voor een officieel zogenaamd dagwaarmerk
Hoe lang mag je gebruik maken van het copyright / auteursrecht.
Zoals gezegd biedt het auteursrecht de schepper van een bepaald werk recht op het gebruik ervan. Wel kan deze anderen, al dan niet tegen betaling, toestemming geven om het werk te gebruiken. Dit gebeurt natuurlijk ook vaak in de praktijk bij werken van grote waarde. Dit wordt dan meestal ook netjes vastgelegd in een contract. Wanneer de maker van het werk overlijdt, vervalt het copyright automatisch aan zijn of haar erfgenamen en wel voor een periode tot 70 jaar na de dood van de maker. Daardoor kan het zijn dat werken van reeds lang geleden overleden auteurs wel vrijelijk via internet beschikbaar zijn. Deze vallen namelijk niet meer onder het copyright.
Volgens artikel 1 van de auteurswet heeft de maker van een werk het uitsluitend recht dit openbaar te maken en te verveelvoudigen en kan en mag de maker zich verzetten tegen inbreuk op dat recht. Met andere woorden: als iemand jouw werk kopieert wordt er inbreuk gemaakt op je recht en kun je er een zaak van maken. Dat dit nogal eens gebeurt, heeft er mee te maken dat het begrip “werk” in de auteurswet niet erg precies is gedefinieerd. Dit laat ruimte voor nodige discussie en om je daarin te ondersteunen zijn er juristen die gespecialiseerd zijn in het auteursrecht, de zogenaamde copyright advocaten. Daarover later meer.