Technoventure

Uitvinding in Bedrijf

De waarde van een bedrijf: lessen van Bill Gates

In de zakenwereld zijn alle verhalen rond mislukkingen min of meer hetzelfde, maar hebben succes verhalen iets unieks. Laten we als voorbeeld van een succes story over de waarde van een uitvinding eens het verhaal van Bill Gates en Microsoft nemen — waarom ook niet? Het blijft een prachtig verhaal. Om dit te doen verplaatsen we ons even naar de beginjaren '80 toen de wereld op het punt stond om de geboorte van de PC te aanschouwen.

De bluf van Bill Gates

Over het begin van Microsoft en de wijze waarop Bill Gates zijn business vorm gaf doen vele verhalen de ronde, maar er is een bepaalde anekdote die zeer hardnekkig blijft opduiken.

Hoe Bill Gates de Microsoft Startup is begonnen

De computer gigant IBM stond op het punt een beslissing te nemen om wel of niet een IBM Personal Computer(PC) te gaan fabriceren. Een vereiste was dat er een besturingssysteem, of 'operating system' (OS), beschikbaar zou zijn voor de PC. Toen Bill Gates hoorde dat IBM op zoek was naar een OS voor de PC stapte hij bij IBM naar binnen en beweerde dat hij het gewenste kon leveren. De werkelijkheid was echter dat hij nog nooit een OS geschreven had, maar hij wist dat een paar straten verderop iemand woonde die een 'Quick and Dirty Operating System' (QDOS) voor microcomputers had ontwikkeld. Gates kocht QDOS voor $50.000 (de maker wist niets van de op handen zijnde deal met IBM af), knutselde de nodige veranderingen bij elkaar in de software, stapte weer bij IBM naar binnen en sloot een werelddeal af.

De crux van de deal die Gates met IBM maakte, was dat het inmiddels door hem opgerichte Microsoft de rechten behield om het, in MS-DOS omgedoopte, QDOS te verkopen buiten het IBM-PC project om. Hoe de onderhandelingen precies zijn verlopen weten we niet, maar je kunt je voorstellen dat IBM er alles aan gedaan zal hebben om de volledige rechten te verkrijgen, terwijl Gates alles in het werk stelde om de rechten te behouden. Gates had de visie dat elk Amerikaans gezin uiteindelijk een PC zou bezitten. Hij kon op een bierviltje snel uitrekenen dat dit veel meer zou opleveren dan welk bedrag IBM hem zou kunnen bieden. Gates wist zijn eisen er bij IBM door te drukken en de rest is geschiedenis.

De waarde van een uitvinding: toetsing

In het deel 1 over de waardebepaling van een bedrijf met daarin een uitvinding hadden we gesteld dat een uitvinding op zoek naar het grote succes moet voldoen aan drie voorwaarden. Dit waren (1) de uitvinding moet werken, (2) het moet een “Need to have” zijn, en (3) er moeten geen wettelijke belemmeringen of problemen met de veiligheid zijn voor grootschalige verkoop. Als nu Bill Gate's OS gaan toetsen aan de drie pijlers van een uitvinding dan kunnen we heel eenvoudig stellen dat de reden dat Bill Gates - toen nog een onbetekenende gesjeesde student - een licentie overeenkomst van 's-werelds grootste computer producent kon afdwingen was dat

  1. het OS (de uitvinding) werkte;
  2. het OS was voor IBM geen Nice to have, maar een absolute Need to have;
  3. er geen risico bestond dat de uitvinding door autoriteiten afgekeurd zou worden;

Voila! Microsoft was in business.

Hier vallen natuurlijk nog de nodige opmerkingen over te maken. Het OS werkte maar over de kwaliteit ervan wordt tot nu toe nog steeds gediscussieerd omdat velen DOS als een volstrekt inferieur systeem beschouwen. Maar het werkte en het werkte goed genoeg om IBM te overtuigen. Bill wist een Proof of Concept neer te zetten dat voldeed aan de verwachtingen en daar gaat het om. De les die we daaruit kunnen trekken is dat het altijd mooier en beter kan. Maar het is de vraag wat op dit moment voldoet om verder te komen met een idee of uitvinding.

Verder was cruciaal dat IBM juist op dat moment op zoek was naar een werkend OS (de Need to have). Voor een deel is het natuurlijk ook domweg geluk dat op dat moment en op die plek Bill Gates die behoefte kon invullen. Aan de andere kant dacht hij niet dat IBM toch te groot zou zijn om met hem te praten of dat hij eerst het OS wilde vervolmaken en zich terugtrok op zijn zolderkamer om er jaren aan te programmeren. Als hij dat had gedaan hadden we waarschijnlijk nooit van Bill Gates gehoord. Dat programmeren zou later wel komen.... Evenals de gevechten met de autoriteiten. Maar die waren in de jaren '80 nog helemaal niet bezig met PC's en monopolieposities op het gebied van besturingssystemen.

Op de volgende pagina gaan we verder met de de waarde bepalen van een fictieve uitvinding: de iCic.