Technoventure

Uitvinding in Bedrijf

Geldwaarde: de toekomstige waarde van geld

Een belangrijk begrip bij de waardebepaling van een bedrijf is de geldwaarde: wat is geld dat je vandaag bezit waard in de toekomst? Een investeerder die besluit om zijn geld in jouw bedrijf met een goed business idee of uitvinding te investeren in plaats van het te beleggen bij de bank heeft het idee dat hij zo op termijn meer geld kan verdienen. Om de waardering van een uitvinding of business idee te bepalen en hun investeringsbeslissingen te onderbouwen gebruiken professionele investeerders verschillende analyse methodes. De meeste eenvoudige, de kostenmethode, hebben we al op een andere pagina besproken. Voordat we verder gaan met de andere twee methodes voor de waardering van een uitvinding in een startup, moeten we (helaas) toch nog eerst wat theorie behandelen over de geldwaarde op dit moment en in de toekomst. Daarvoor introduceren we hier het begrip "Present Value" (PV), en elders de term "Netto Contante Waarde" (NCW) en de DCF methode. Deze concepten zijn zo belangrijk dat we er een aantal pagina's van deze site aan moeten wijden.

Geldwaarde en Present Value (PV)

Geldwaarde neemt af in de tijd. Het present value concept bestaat uit het feit dat “A dollar today is worth more than a dollar tomorrow”, of anders uitgedrukt, 1 € te ontvangen over één jaar tijd is niet zoveel waard als 1 € vandaag, zelfs als je zeker weet dat deze euro over een jaar tijd ook daadwerkelijk ontvangen zal worden (wat ook niet altijd het geval is). Waarom is dit? Dit komt omdat een euro die vandaag geïnvesteerd kan worden, zeg tegen een rente van 10% (dit onrealistische percentage rekent gemakkelijk), op een spaarrekening in een jaar tijd € 1,10 waard is. Omgekeerd kunnen we dus zeggen dat met een rentestand van 10%, € 1,10 te ontvangen over een jaar nu € 1,- waard is. Of dat € 1,- te ontvangen in een jaar tijd is in “today's money” gelijk aan € 1/(1+ 0.1) = € 0,90909 en dat was onze stelling ook, n.l. dat een euro vandaag meer waard is dan een euro in de toekomst.

Geldwaarde en Future Value (FV)

We nemen wederom het bovenstaande voorbeeld, waar we € 1,- op een spaarrekening van 10% zetten en waarna deze Euro na een jaar € 1,10 waard is. Stel je haalt je spaartegoeden niet weg en laat de € 1,10 gewoon staan. Dan zal weer een jaar later de € 1,10 op de spaarrekening opgelopen zijn tot € 1,21 = (€ 1,10 + (€ 1,10 * 10%)).

We kunnen zo doorgaan tot het einde der tijden zoals in onderstaande tabel geïllustreerd wordt.

r=10% r=10% r=10% r=10% r=10% r=10% r=10% r=10%
Jaar(n) 0 1 2 3 ... 30
Saldo 1 1,10 1,21 1,33 ... 17,45

De bovenstaande tabel kunnen we samenvatten in een van de meest fundamentele formules in de financiële wereld, oftewel

FV = PV * (1 + r)n

Waar FV staat voor Future Value, PV staat voor Present Value, r voor discount rate (in ons voorbeeld was dit de rente) en n voor het aantal tijdseenheden dat het geld geïnvesteerd wordt. Er wordt verondersteld dat de discount rate r constant over de periode n blijft. Daarbij kan n jaren, maanden, weken, dagen en zelfs uren of minuten zijn.

Een rekenvoorbeeld. Stel je belegd € 10.000,- op een renterekening van 3%. Hoeveel is dit bedrag opgelopen in tien jaar tijd?

We vullen in PV = 10.000, r = 0.03 en n = 10 en krijgen

FV = 10.000 * (1 + 0,03)10 = 13.439

Compound interest

Het schijnt dat Albert Einstein ooit gezegd heeft: "The most powerful force in the universe is compound interest".

Geldwaarde

We kunnen dit illustreren met een voorbeeld. Stel je kunt € 100,- voor een jaar beleggen tegen 12% rente, maar je hebt de keuze uit de volgende twee mogelijkheden:

1. of je ontvangt de 12% rente in een keer aan het einde van het jaar, of
2. je ontvangt de 12% rente per maand in porties van 1% en voegt dit toe aan het belegde bedrag.

wat zou je kiezen? De oplettende lezer zal begrepen hebben dat keuze 2 meer oplevert dan keuze 1. Immers,

FV1 portie van 12% = 100 * (1 + 0,12)1 = 112

terwijl

FV12 porties van 1% = 100 *(1 + 0,01)12 = 112,68

Dit fenomeen is beter bekend als Compound Interest. Compound Interest is rente berekend over zowel het originele geïnvesteerde bedrag als wel de eerder ontvangen rente. In de tabel zagen we al de werking hiervan, n.l. in jaar twee bijvoorbeeld was het bedrag op de spaarrekening opgelopen tot € 1,21 en niet tot € 1,20 omdat € 1,- toegevoegd werd door de rente over de al eerder geaccumuleerde rente door te berekenen.

Een soortgelijk effect zien we ook terug bij bedrijven die hun winsten niet geheel uitkeren, maar een groot gedeelte daarvan herinvesteren in hun eigen onderneming. Heel algemeen, stel we hebben twee bedrijven met een verschillende dividend beleid: een bedrijf dat al de winst uitkeert (bijvoorbeeld als dividend) en een bedrijf dat de winst weer investeert in de eigen onderneming, dan zien we dat een bedrijf dat al zijn winst uitkeert niet zo snel zal groeien als een bedrijf dat de winst behoudt om uit te breiden. Een bedrijf met een Return On Investments (ROI) van 20%, bijvoorbeeld, dat een groot gedeelte van de winst gebruikt om verder te groeien, is vaak de lieveling van Wall Street. Overigens, over (de relevantie van) dividend beleid zijn vele artikelen en hele hoofdstukken geschreven. Het voert te ver om hier en nu verder op in te gaan maar wel is het belangrijk te onthouden dat de gegenereerde cash gedurende de activiteit van een bedrijf voor zowel dividend uitkering aangewend kan worden als herinvestering. Dit laatste betekent dat er een hogere winstgroei zal zijn in de toekomst. De cashflow berekenen is niet lastig en wordt uitgelegd met een voorbeeld.