Een Venture Capitalist om je Business Idee te financieren?
Een Venture Capitalist (VC) is een professionele investeerder die geld aantrekt van (grote) kapitaalverstrekkers (bijvoorbeeld pensioenfondsen en verzekeringsmaatschappijen). Het aangetrokken kapitaal wordt ondergebracht in een zogenaamd fonds van waaruit het weer wordt geïnvesteerd in meestal jonge, snel groeiende bedrijven die niet op de beurs zijn genoteerd. Realiseer je dat VC's in eerste instantie niet op zoek zijn naar projecten om in te investeren maar naar bedrijven. Per deal kan het gaan om bedragen van ongeveer een half miljoen Euro tot wel enkele honderden miljoenen Euro's. Hele grote VC's beheren soms miljarden Euro's en zijn helemaal niet geïnteresseerd in kleine deals. Het is voor hun alleen interessant wanneer het gaat om bijvoorbeeld meer dan 50 miljoen Euro. Dit komt omdat ze voor een investering van 3 miljoen net zo veel werk moeten doen dan voor een investering van 30 miljoen. Het werk van de managers van het fonds bestaat uit voor een belangrijk deel uit het beoordelen van tientallen investeringsvoorstellen van bedrijven die geld nodig hebben. De interessante voorstellen worden uitgenodigd om een presentatie te geven (een pitch). Dit proces wordt deal flow management genoemd en daar is de fondsmanager erg druk mee. Realiseer je dus goed dat je een van de velen bent wanneer je aanklopt bij een Venture Capitalist.
Een mooi rendement
Het is uiteraard de bedoeling om een mooi rendement te realiseren voor de partijen die het kapitaal ter beschikking hebben gesteld. De fondsmanagers zijn ervaren ondernemers die over een groot netwerk beschikken en veel kennis hebben van het soort bedrijven waarin ze investeren. De reden dat de grote kapitaalverstrekkers hun geld ter beschikking stellen aan de VC is juist het feit dat zij geen verstand hebben van de interessante bedrijven en markten en de fondsmanagers wel. Alleen zo is het mogelijk om bedrijven te selecteren die interessant zijn om in te investeren. Daarom zijn de meeste VCs ergens in gespecialiseerd en het is dus zaak om niet aan te kloppen bij een VC waarvan je op voorhand al kunt weten dat ze niet geïnteresseerd zullen zijn in jouw verhaal. Ook hier heb je dus het nodige huiswerk te doen. Er is dus onderscheid te maken in VC's die gespecialiseerd zijn in de hoeveelheid kapitaal die ze investeren en het soort bedrijven waar ze in investeren. Ook komt het voor dat ze alleen in een bepaalde regio investeren en wel die regio waar hun professionele netwerk zit en ze veel bedrijven kennen.
Er zijn VC's die in feite een dochteronderneming zijn van een grote bank of verzekeringsmaatschappij. Het geld dat ze verdienen wordt voortduren weer opnieuw geïnvesteerd. Er zijn echter ook VC's die een fonds vullen met kapitaal van diverse partijen (de limited partners) tot een bepaald bedrag. Daarna gaat het fonds op slot (closed) en wordt het kapitaal geïnvesteerd in diverse bedrijven. De fondsmanagers (de general partners) houden zich daarna bezig houden met het beheren, managen en monitoren van het geïnvesteerde kapitaal en de voortgang, successen en failures terugrapporteren naar de limited partners. Vaak wordt er gerekend met een periode van 10 jaar waarin het beoogde rendement (de multiplier) gerealiseerd moet worden en het fonds op slot zit. Sommige investeringen van het fonds zullen wel succesvol zijn en anderen weer niet maar het is natuurlijk de bedoeling dat er onder de streep een mooie winst overblijft. Vaak krijgen de fondsmanagers een jaarlijkse fee van 2% van het beheerde kapitaal waar zij hun bedrijfsvoering van moeten doen. Wanneer een investering succesvol is krijgen ze bovendien een percentage van de winst. Dit wordt Carried Interest genoemd en het is niet ongebruikelijk dat dit 20% bedraagt.
VC's worden ook wel aangeduid met de term private equity wat letterlijk privaat geld betekent. Toch is het belangrijk om onderscheid te maken tussen "echte" VC's en private equity partijen die bij het grote publiek bekend staan als zogenaamde durfinvesteerders.
Venture Capitalists
Typische Vc's investeren het liefst in jonge snel groeiende bedrijven die de start fase al voorbij zijn. Ze hopen in te stappen op het moment dat ligt vlak voordat de grote groei wordt ingezet al blijft het natuurlijk altijd een gok wanneer dit moment plaatsvindt. Als ze pech hebben volgt er na het instapmoment een jarenlange periode van matige groei of licht verlies. Om de groei te helpen realiseren eisen ze meestal een deel van de management posities op van het bedrijf om er zo "boven op te zitten" en het bedrijf de goeie kant op te kunnen sturen. Zo kan het gebeuren dat ze eisen dat ook de CEO positie wordt ingenomen door iemand uit hun netwerk. Voordat een VC daadwerkelijk investeert in jouw bedrijf gaat er een meestal maandenlange periode van onderhandelen aan vooraf waarbij ze natuurlijk proberen om zoveel mogelijk aandelen en dus zeggenschap in de wacht te slepen maar ook om afspraken over het management te maken en de koers van het bedrijf. Ze zullen er bijvoorbeeld geen belang bij hebben dat het bedrijf zich met allerlei nevenactiviteiten gaat bezighouden maar dat de focus zoveel mogelijk gehandhaafd blijft. Uiteraard is dit alles bedoeld om ervoor te zorgen dat het gerealiseerde rendement zo hoog mogelijk is. Daar is ook niets mis mee maar het is zaak om je hiervan bewust te zijn voordat je met een VC gaat onderhandelen. Als je niet oppast worden tijdens de onderhandelingen je handen op je rug gebonden en mag je de komende jaren vanaf de zijlijn toekijken hoe je bedrijf met jouw business idee zich ontwikkelt. Dat kan ook voordelen hebben. Als je beter bent in creativiteit dan in bedrijfsvoering heb jij je handen vrij om nieuwe plannen te ontwikkelen...
Overige Private Equity partijen
Hoewel VC's ook worden aangeduid met de term Private Equity worden hier in de pers toch vaak partijen mee bedoeld die een bedrijf kopen, onrendabele delen verkopen, de rest herstructureren en weer verkopen met winst. Met dit soort van activiteiten heeft private equity bij het grote publiek de laatste jaren een negatieve lading gekregen (ze worden agressieve fondsen en sprinkhanen genoemd) maar het is ten onrechte dat er ook zo naar VC's gekeken wordt. Bekend is het verhaal van The Children Investement Fund (TCI) dat een klein deel van de aandelen van ABN AMRO in bezit had. Toen de bank reeds jarenlang had beloofd om meer rendement voor zijn aandeelhouders te zullen realiseren maar dat steeds maar niet echt lukte heeft de TCI de knuppel in het hoenderhok gegooid en met succes voorgesteld aan de rest van de aandeelhouders om de bank maar in delen te gaan verkopen. Dat was het begin van het einde van ABN AMRO. Door dit soort van activiteiten heeft private equity een negatieve klank gekregen. In de praktijk financieren de VC's een belangrijk deel van de innovaties die in Nederland en de rest van de wereld op de markt worden gebracht maar deze activiteiten blijven voor het grote publiek grotendeels onzichtbaar. Wel is het zo dat ook de VC's voorzichtiger zijn geworden en de meer agressieve fondsen een manier vormen voor bedrijven om nog wel investeerders te kunnen aantrekken. Met alle gevolgen van dien.