Kijk naar je business idee als een investeerder
Zonder een idee of uitvinding is er geen kans op verkoop en omzet, dat moge duidelijk zijn. Echter, een goed idee is slechts het begin van het proces wat moet leiden tot succes. Er zijn nogal wat mensen met een idee die denken dat ze een persoon of bedrijf moeten vinden die het idee voor veel geld van hen koopt. Zo werkt het dus niet. Een idee kun je niet verkopen want het is niets waard. Een verkoopbaar product heeft wel waarde maar voordat het idee een product is geworden moet er nog heel wat gebeuren. Vrijwel altijd moet er nog het nodige onderzoek en ontwikkelingswerk worden gedaan voordat het idee een product is geworden en aan een klant verkocht kan worden. En dat kost het nodige geld. En in de regel kost dat meer geld dan je zo vooraf inschat. Nogal wat mensen zijn echter zo tevreden met hun idee dat ze vergeten dat het nog verpakt moet worden in een businessconcept (een business model). Dit concept moet zo aantrekkelijk zijn voor een investeerder dat hij of zij het aandurft om er kapitaal in te steken en in jouw idee te investeren.
Kijk daarom naar je idee als een potentiële investeerder en werk vanuit het idee toe naar dat aantrekkelijke businessmodel als je verder wilt komen. De truc is daarbij om het project te analyseren en te ontwikkelen vanuit het oogpunt van de investeerder. Het hele proces richting de marktintroductie - en dus het verdienen van geld - moet gefocusseerd zijn op het binnenhalen van het benodigde kapitaal om het project te kunnen starten en voltooien. Dit kun je doen door achtereenvolgens een aantal min of meer vaststaande stappen te doorlopen. Zie hiervoor het stappenplan voor een innovatieve onderneming. Maar eerst even iets over de verpakking van je idee als business concept.
Verpak je idee in een bedrijf en denk als een investeerder
Zoals hierboven is uitgelegd is geld aantrekken vaak cruciaal om je idee vorm te kunnen geven. Tenzij je zelf voldoende hebt natuurlijk, maar daar gaan we even niet van uit. Een investeerder is geïnteresseerd in jouw project als hij of zij het idee heeft er meer mee te kunnen verdienen dan wanneer het geld op een renterekening wordt gezet. In dat laatste geval is het risico beperkt maar het rendement ook. In de financiële wereld betekent veel risico een hoog rendement en weinig risico een laag rendement. Dus investeerders die meer willen verdienen zullen bereid zijn meer risico te lopen maar proberen dit risico natuurlijk wel zoveel mogelijk te beperken. Investeerders, of dat nou banken, investeringsmaatschappijen, vermogende particulieren of subsidieverstrekkers zijn, willen altijd weten waar hun geld blijft en wat ermee is gebeurd. Daarom wordt er voor de ontwikkeling van innovatieve ideeën vaak voor een onderneming gekozen in de vorm van een zogenaamde ontwikkel BV. Dit is een vreselijk woord maar het zegt precies wat het is: een onderneming om het idee verder te ontwikkelen. Het doel van een ontwikkel-BV is niet het verschaffen van arbeid aan duizenden werknemers. Heel vaak heeft een ontwikkel BV in de eerste periode na de oprichting zelfs geen personeel. Daar kan het uiteindelijk wel toe leiden maar in eerste instantie gaat er om het project vorm te geven in een beheersbaar geheel.
Een project in de vorm van een onderneming (meestal BV) geeft overzicht. Een BV heeft iemand die je kunt aanspreken (directeur of CEO), een adres en een bankrekeningnummer. De leden van het team zijn dan geen loslopende particulieren meer, maar zijn meestal formeel met elkaar verbonden als aandeelhouder van de BV. Hiermee hebben ze een belang en een verplichting en zullen ze zich niet zo maar meer kunnen terugtrekken uit het project of het geïnvesteerde geld spenderen aan een mooie auto. En ook niet onbelangrijk: als de BV het goed heeft gedaan en veel meer waard is geworden kan het in z'n geheel door de investeerders worden doorverkocht. Dan hoeven er geen afzonderlijke deals met alle betrokken personen worden gesloten. In de praktijk zal dit laatste ook niet gebeuren want dat zou niet werkbaar zijn voor de investeerders en zullen ze er nooit aan beginnen.
Indien er sprake is van een patent heeft de eigenaar ervan (vaak de werkgever van een van de oprichters/aandeelhouders) het patent overdragen aan de onderneming. Dit laatste is cruciaal. Als de onderneming (het project) geen eigenaar is van de benodigde kennis en niet vrijelijk over het idee kan beschikken (lees: er is een patent en dat is overgedragen aan de onderneming) zullen investeerders niet geïnteresseerd zijn. Lees hier verder over het oprichten van een BV.
Een investeerder wil zoveel mogelijk zekerheid
Professionele investeerders zijn de moeilijkste test voor een idee of project. Focus daarom op de investeerder en denk zoals een investeerder. Zelfs als je ervan overtuigd bent dat je geen investeerder nodig hebt is het goed om vanuit dat perspectief naar je onderneming te kijken. Je wilt immers dat je project succesvol wordt en dat het over vijf jaar nog bestaat.
Een investeerder is niet tevreden met een simpele beschrijving van je business idee. Hij of zij wil precies weten hoeveel geld er per maand in zal moeten, waar het aan besteedt gaat worden en wanneer er winst gemaakt gaat worden met het idee, hoeveel er dan verdiend gaat worden, wanneer de betrokkenheid van de investeerder eindigt en hoe ze het geld terug gaan krijgen. Winst maken op hun investering is altijd de reden waarom een investeerder meedoet in een project. Een investeerder wil daarom zoveel mogelijk zekerheid dat het geïnvesteerde kapitaal met winst terugkomt. Anders kan hij of zij beter een ander project kiezen om te investeren. Om het risico voor de investeerder te beperken wordt bijvoorbeeld vaak als eis gesteld dat:
- iemand zich verantwoordelijk voelt voor het project (een directeur). Deze krijgt een bonus in de vorm van extra aandelen als een van tevoren vastgelegde milestone of deal wordt bereikt. Wat ook regelmatig voorkomt is een directeur of manager die met het kapitaal wordt "meegeleverd" door de investeerder. Deze ervaren ondernemer/manager gaat dus op jouw stoel zitten en bepaalt wat er gebeurt. Het is de vraag of je dit accepteert en als je er al mee akkoord gaat moet je wel goed met de zetbaas van de investeerder door één deur kunnen.
- alle voor het project cruciale teamleden ook zelf geld hebben geïnvesteerd in het project en dus niet alleen tijd. Dit zorgt voor serieuze betrokkenheid en maakt deelname aan het project minder vrijblijvend.
- het geïnvesteerde geld ook daadwerkelijk wordt besteedt aan het project. Daarvoor wordt het geld in gedeeltes vrijgegeven en komt het volgende deel vrij wanneer een bepaalde milestone is behaald.
- de kennis die in het project gebruikt wordt ook daadwerkelijk gebruikt mag worden om er geld mee te verdienen. Daarom is het belangrijk dat de kennis in de vorm van een patent eigendom is van de BV (of een exclusieve licentie).
- .....................wat zou je zelf bedenken aan eisen voordat je pakweg 1 miljoen Euro, die je zelf met veel moeite hebt verdiend, meegeeft aan een aardig persoon met een goed idee?
Kortom, investeerders willen zoveel mogelijk verdienen met een zo laag mogelijk risico. Daar is op zich niks mis mee want dat is precies wat jij ook wil. Het is dus de kunst (en essentieel) om afspraken te maken waar je je allebei goed bij voelt. Zie hiervoor ook de pagina Strategie