Investeren of toch maar niet? Bereken de Net Present Value
Om te bepalen of het de moeite waard is om in een idee of project te investeren wordt vaak de Net Present Value gebruikt. Daarbij wordt de huidige waarde van toekomstige kasstromen vastgesteld, het zogenaamde actualiseren. Op deze wijze is het mogelijk om te bepalen of er meerwaarde kan worden gecreëerd door nu een bepaalde investering te doen.
NPV berekenen met een spreadsheet
De meest gebruikelijke en beslist aan te raden manier om een NPV te berekenen is met een spreadsheet. Spreadsheets hebben standaard ingebouwde functies waaronder de meest voorkomende financiële, zoals NPV. De meest bekende en meest gebruikte spreadsheets zijn Microsoft Excel, Numbers (Mac OS X) en OpenOffice of NeoOffice. De laatste twee kun je gratis downloaden en gebruiken. Voor degene onder jullie die nog niet vertrouwd zijn met een spreadsheet is het nu de tijd om dit te gaan leren, want als je straks een 'business plan' moet gaan schrijven is een spreadsheet beslist een noodzaak.
Voor de volgende voorbeelden heb ik NeoOffice gebruikt. NeoOffice is speciaal voor Mac OS X ontwikkeld, bijna gelijk aan OpenOffice en, zoals eerder gezegd, gratis te gebruiken. Ook dient vermeld te worden dat OpenOffice en NeoOffice, Word en Excel bestanden kunnen lezen en schrijven. Een aanrader dus.
De NPV berekend met NeoOffice voor Mac OS X
De Net Present Value berekenen
Om de NPV te berekend hebben we de cashflow gegevens en de discount rate nodig. De cashflow weten we, want die waren in het voorbeeld op de pagina over de Discounted Cashflow gegeven (€ 7 voor de eerste vier jaar en € 107 voor jaar vijf). De discount rate zoeken we (lekker makkelijk) op in de tabel op de pagina over het Capital Asset Pricing Model en zien dat dit voor een biotechnologie bedrijf 10.28% is.
De formule voor de NPV in NeoOffice is = NPV(discount rate; cashflows), of in ons geval met de discount rate, r, in cel B1 en de cashflows (CF1 tot en met CF5) in cellen B3 tot en met H3, = NPV(B1;C3:G3).
Je kan de NPV op twee manieren benaderen: met of zonder de initiële investering CF0 mee te nemen in de berekening. We gaan beiden bekijken:
1. NPV
berekening zonder CF0 (het te investeren
bedrag):
In cel C5
is de NPV berekend van de cashflow streams. De
uitkomst in cel C5 is
€ 87,65.
2. Met CF0
(het te investeren bedrag):
In cel C7
is de NPV berekend en hebben we de negatieve
cash outflow van €
-100 meegenomen als volgt: NPV
= -100 + NPV(B1;C3:G3). De uitkomst in cel C7 is
€ -12,35.
Wat betekent dit nu? Dit betekent dat een investering van € 100 uiteindelijk € 87,65 waard is, of anders gezegd, € 12,35 minder dan de oorspronkelijke investering van € 100.
De conclusie moge duidelijk zijn: dit is geen goed voorstel.
Of je nou de NPV laat zien met de oorspronkelijke investering cash outflow (CF0) of niet is om het even. Meestal wordt de NPV berekend zonder de cash outflow zoals in voorbeeld 1. De uitkomst (hier dus € 87,65) is dan de waarde van het project of bedrijf en als dit minder waard is dan wat er geïnvesteerd dient te worden is het een 'no go' beslissing. Wij zullen in het vervolg gewoon de waarde van de uitvinding bepalen en zullen het initiële bedrag niet meenemen bij de berekening van de NPV.
Mocht je voorbeeld (2) uitgewerkt hebben met een spreadsheet, dan moet je eens de cashflows voor de vijf jaren van voorstel (1) gebruiken. Voor de discount rate vul je in 2.5%, de rente die je zou krijgen op een vijf jarige staats lening. Je zult zien dat, indien je de twee bovengenoemde manieren toepast, voor NPV benadering 1. € 106,97 zal krijgen en voor benadering 2: € 6,97. Dit betekent dus dat voorstel 2 een positief beleggingsadvies krijgt, immers de investering van € 100 is € 106,97 waard.
Ik raad je sterk aan om eens wat te gaan spelen met de verschillende parameters, b.v. de discount rate te verhogen en te verlagen, om het effect op de NPV te zien. Een ding is duidelijk en dat is hoe hoger de discount rate (cost of capital) de lager de waarde en hoe kleiner de discount rate, hoe meer de investering waard wordt. Overigens, dit verschijnsel kun je dagelijks waarnemen, als je tenminste het financiële nieuws volgt, want beurzen zullen dalen op het moment dat centrale banken de rente (Rf ) gaan verhogen (of de dreiging bestaat dat dit zal gaan gebeuren) en stijgen als deze omlaag zal gaan. In een volgende pagina gaan we wat nader in op de definitie van cashflow omdat je die nodig hebt bij de waardebepaling van je project, uitvinding of business idee.