TechnoVenture

 

 

 

In de financiële bijlage van het businessmodel of businessplan wordt aangegeven hoeveel kapitaal de op te zetten onderneming nodig zal hebben. Maar hoe aan dit kapitaal te komen? De bank zal bij een risicovolle technostarter meestal niet thuis geven. Dit heeft te maken met het risicoprofiel op basis van de optelsom van ondernemersrisico en technologisch risico (zie voor een uitleg over risicoprofiel Het begin en Strategie). We nemen aan dat de bedenker van het businessidee even niet over voldoende startkapitaal beschikt. Daarom moeten er dus andere bronnen worden aangeboord. Nu wil het geval dat de kapitaalmarkt in Nederland goed is ontwikkeld en dat er voldoende aanbieders van kapitaal zijn waar in het algemeen ook goed mee in contact is te komen.

 

Even iets over investeerders en financiers

Het benodigde startkapitaal is afkomstig van investeerders of financiers. Er is een fundamenteel verschil tussen deze beide beide categorieën. Een investeerder verstrekt vermogen wat van het (nieuwe) bedrijf wordt. Hiermee koopt hij of zij aandelen en wordt mede-eigenaar van het nieuwe bedrijf. Een investeerder loopt dus ook een zeker risico. Als het goed gaat dan kan hij of zij een leuk rendement behalen maar gaat het mis dan is het geld ook weg.

 

Financiers verstrekken "vreemd" vermogen en houden niet van risico. Het blijft hun geld en zij willen het dus altijd terug hebben. Daarom kijkt een financier ook naar een onderpand als dekking voor het risico. "Heeft u ook een leuk huis meneer?". De typische financier is natuurlijk een bank maar er zijn ook andere vormen.

 

De kapitaalmarkt

Bedenk dat de kapitaalmarkt, net als andere iedere andere markt, een gewone markt is waar ook de wetten van vraag en aanbod gelden. Om succesvol geld op te kunnen halen voor je businessidee is het daarom belangrijk om je goed te verdiepen in deze markt. Wie zijn de spelers en waar zijn ze naar op zoek? Het zal immers alleen lukken als je de juiste partij met een overtuigend verhaal benadert. Het proces van zoeken en vinden van kapitaal voor je businessidee kan vele maanden in beslag nemen.

 

Er zijn een aantal factoren die bepalen in welke richting je de geschikte geldverstrekker zou moeten zoeken. Dit zijn:

1. Het soort project (businessidee) of onderneming. Er zijn geldverstrekkers of fondsen die alleen met bepaalde typen projecten en ondernemingen werken. Bijvoorbeeld in de IT-sector of de Life Sciences.
2. De levensfase. Elk project of onderneming verkeert in een bepaalde levensfase. Dit zijn vanaf de start tot aan het volgroeide bedrijf achtereenvolgens: (a) voorbereidingfase, (b) startfase, (c) initiële groei, (d) de versnelde groeifase, en tenslotte de (e) volwassen fase. Hier hangt nauw mee samen het risicoprofiel: deze neemt af van hoog in het begin tot het laagst in de volwassen fase.
3. De hoeveelheid geld die je nodig hebt.

 

In de hierboven genoemde voorbereidingsfase zul je waarschijnlijk nog geen geld verdienen omdat je nog niets verkoopt en dus geen omzet maakt. Deze fase kan bij zogenaamde technostarters zelfs tot enkele jaren duren. Er wordt dan druk gewerkt aan het ontwikkelen van de technologie, het bouwen van prototypes en de doorontwikkeling tot een verkoopbaar product. Een goed voorbeeld van dit soort technostarters zijn kleine farmaceutische bedrijven die een nieuw medicijn ontwikkelen. Het duurt in de regel meer dan tien jaar voordat een nieuw medicijn op de markt komt. Vaak zijn deze bedrijven ook helemaal niet van plan om het nieuwe medicijn op de markt te brengen maar willen ze het bij bewezen werking in een bepaald stadium verkopen aan een groot farmaceutisch bedrijf.

 

 

 

De Seed-fase

Bij zo'n duidelijke eerste R&D fase van het bedrijf wordt ook wel gesproken van de seed-fase. Het kapitaal dat je zoekt voor deze fase wordt dan seed-kapitaal genoemd. Het spreekt voor zich dat de geldverstrekker die seed-kapitaal verstrekt veel risico loopt. Uiteraard komt dit tot uitdrukking in de voorwaarden die in deze gevallen worden gesteld. In deze seed-fase wordt, als het goed is, wel waarde gecreëerd in de vorm van kennis. Wanneer deze kennis wordt vastgelegd in de vorm van patenten vertegenwoordigt dit een belangrijk bezit (vaak het enige) van het jonge bedrijf. Toch is de waarde van patenten slechts beperkt. Immers, het onderhouden van patenten kost (veel) geld en het moet nog maar blijken of er geld mee kan worden verdiend.

 

Het is heel belangrijk dat je ook zelf bereid bent om in de seed-fase geld in je project te steken. Dat is de meest overtuigende manier om duidelijk te maken dat je er zelf heilig in gelooft. Als je daartoe niet bereid bent (of dat niet kunt) wordt het in ieder geval een stuk lastiger om geld van anderen aan te trekken. Plaats jezelf eens in de positie van de investeerder. Zou je bereid zijn om je geld mee te geven aan iemand die een prachtig verhaal heeft maar er zelf geen Euro in steekt? Eigen geld er in steken (en risico lopen dat je het kwijt raakt) is nog veel overtuigender dan er veel uren instoppen. De schrijver van dit stuk heeft meegemaakt dat een geïnteresseerde investeerder zei: "Je hebt nu wel duizend uur in dit project gestoken om het van de grond te tillen en het is prachtige technologie, maar je leeft nog dus het heeft geen pijn gedaan". Au....

 

Op basis van het soort project, de levensfase en de hoeveelheid geld die je zoekt kun je bepalen welke kapitaalverstrekker het beste daarbij past en het meest voor de hand ligt. Hieronder volgt een korte  opsomming van de belangrijkste typen. Deze worden meer uitgebreid besproken in de Specials (zie menu).

 

Geld om je ideeën te realiseren kun je krijgen via:

 

Family, Fools and Friends;

Dit is een erg voor de hand liggende groep van potentiële investeerders die toch vaak over het hoofd wordt gezien. Familie kunnen je ouders, broer en zus maar ook verre neven en nichten zijn. Het is bij  familie en vrienden (nog meer dan anders) heel belangrijk om helemaal eerlijk en open te zijn over de risico's die ze lopen en de kans dat het een succes wordt. Dit kan ruzie voorkomen als het misgaat.

 

Subsidies en Kredieten van de overheid;

De Nederlandse overheid heeft miljarden Euro's beschikbaar voor innovatieve ontwikkelingen in de vorm van subsidies en kredieten. Dit geldt met name voor de ontwikkeling van nieuwe technologie. Alle regelingen die tot doel hebben de innovatie te bevorderen en zo de BV Nederland economisch te versterken worden worden geclusterd in zogenaamde subsidieprogramma's. Deze programma's hebben elk hun eigen doelstelling, doelgroep, looptijd, hoeveelheid beschikbare subsidie per project, speciale voorwaarden, enzovoort. Voor elk subsidieprogramma zijn er ambtenaren (projectacquisiteurs) die je kunnen vertellen of het zinvol is om mee te dingen naar de subsidie van hun programma. In veel gevallen moet een subsidieaanvraag worden ingediend door een aantal partners (bedrijven en/of kennisinstellingen) die gezamenlijk het project willen realiseren. Het schrijven van een goede aanvraag is cruciaal voor het  krijgen van de subsidie maar het is ook specialistisch werk. Er zijn speciale bedrijven (adviesbureaus) die die voor je kunnen doen maar die vragen natuurlijk wel een deel van de opbrengst. 10 tot 15% is niet ongebruikelijk.

 

Banken

Zoals boven uitgelegd vragen banken altijd een onderpand voor een lening. Echter, in de seed-fase zal de bank hoogstwaarschijnlijk niet bereid zijn je geld te lenen voor je plannen. Veel te risicovol. Hooguit is de bank bereid je een kleine rekening-courantkrediet te verstrekken. Dan mag je "rood staan" tot een bepaald bedrag.

 

Business Angels

Business Angels zijn mensen met een zakelijke achtergrond die (veel) geld tot hun beschikking hebben en bereid zijn dit te investeren in (technologie) projecten die ze interessant vinden. Deze projecten hebben vaak nog geen omzet. Ze worden ook wel informal investors genoemd. Dit is met name voor de ondernemer met een goed idee maar zonder geld een zeer interessante doelgroep. Het is wel heel belangrijk om goede afspraken te maken met een Business Angel en deze ook vast te leggen.

 

Venture Capitalists (VC's)

Dit zijn professionele investeerders die bedrijfsmatig geld aantrekken van (grote) kapitaalverstrekkers en dit kapitaal weer investeren in interessante bedrijven. Uiteraard proberen ze hierbij een mooi rendement te realiseren voor de partijen die hun geld ter beschikking hebben gesteld. Meestal investeren ze niet in projecten of bedrijfjes die nog in een hele vroege fase van hun ontwikkeling zitten. De meeste VC's zijn gespecialiseerd in een bepaalde sector, regio of fase van de bedrijven waarin ze in investeren. Het geld van de VC (het fonds) wordt beheerd door een investeringsmanager die vaak een ervaren ondernemer is met een groot relevant netwerk.